این مقاله سعی دارد با بررسی چرایی و آنالیز چگونگی تحول دیجیتال، به فرآیندهای یک تحول دیجیتال موفق بپردازد و با ارائه‌ی جزئیات منحنی یادگیری دیجیتالی، مراحل ساده‌سازی و دیجیتالی کردن فرآیندها را مورد واکاوی قرار دهد.

تحول دیجیتال چیست؟

تعریف تحول دیجیتال در کسب و کار به زبان ساده اینگونه است: استفاده از فناوری‌های پیشرفته برای بهبود عملکردها و فرآیندها. شرکت‌ها از سیستم‌های مبتنی بر ابر، هوش مصنوعی و تجزیه و تحلیل داده‌های پیچیده، برای اصلاح روش‌های موجود یا ایجاد روش‌های جدید استفاده می‌کنند. این روش‌ها به ساده‌سازی رویه‌ها و افزایش کارایی در عملکردهایی مانند عملیات، خدمات مشتری و فناوری اطلاعات کمک می‌کنند.

فرآیند یک تحول دیجیتال موفق

فرآیند یک تحول دیجیتال موفق

۳ مرحله یک تحول دیجیتال موفق (Bonnet, 2022, p. 1)

اکثر تحولات دیجیتال شکست می‌خورند. مطالعات مختلف از دانشگاهیان، مشاوران و تحلیلگران نشان می دهد که نرخ تحولات دیجیتالی که به اهداف اصلی خود دست نمی‌یابند از 70٪ تا 95٪ با میانگین 87.5٪ متغیر است. با این حال، تحول دیجیتال حداقل برای یک دهه در راس برنامه‌های شرکت‌ها بوده است و هیچ نشانه‌ای از کاهش سرعت نشان نمی‌دهد. در مقابل، بسیاری از مفسران تأثیر شتابان دوره کووید-19 بر تحول دیجیتال را برجسته کرده‌اند.

هاروارد بیزینس ریویو طی مقال‌ای به سه دلیل اصلی برای شکست تحولات دیجیتال اشاره دارد. اولاً وقتی شرکت‌ها اهداف خود را تعیین می‌کنند (اگر اصلاً چنین کنند) تمایل دارند در انتظارات خود از زمان و دامنه‌ی نتیجه بیش از حد، خوش‌بین باشند. آنها فکر می‌کنند که تحولات دیجیتال مانند تکان دادن یک عصای جادویی است!

دومین جنبه‌ی پشت تحول دیجیتال شکست خورده، اجرای ضعیف آن، از جمله: فقدان حاکمیت مناسب، اولویت دادن به استقرار فناوری بر پذیرش کاربر، اتخاذ معیارهای اشتباه و موارد مشابه است. مانع سوم با کمترین میزان توجه و نیز جالب‌ترین نوع آن به سرعت رهبری و مدیریت انتقال بین قدیمی و جدید مربوط می‌شود.

فرم درخواست مشاوره

منحنی یادگیری دیجیتالی

در فرآیند دیجیتالی شدن و تحولات دیجیتال، یک منحنی یادگیری دیجیتالی وجود دارد. به عبارتی دیگر”قبل از اینکه بتوانید بدوید، باید راه بروید”. برای موفقیت یک تحول دیجیتال، رهبران ارشد سازمان‌ها باید از این منحنی یادگیری آگاه باشند که دارای سه مرحله‌ی مجزا است که دراینجا به تفکیک بررسی خواهند شد:

  • دو مرحله‌ی اول، نوسازی و تحول در سطح شرکت، بر اساس سیستم‌سازی و شکل‌دهی مجدد کسب و کار موجود، متمرکز است و مرحله‌ی آخر در مورد ایجاد کسب و کار جدید و کشف منابع جدید ارزش است.

  • تجربه نشان می‌دهد که ترتیب رعایت کردن این مراحل بسیارمهم بوده و اگر قبل از سپری شدن مرحله‌ی 1 به مراحل 2یا ۳ بروید، احتمالاً شکست خواهید خورد.

ساده‌سازی و دیجیتالی کردن فرآیندها

ساده‌سازی و دیجیتالی کردن فرآیندها

مرحله‌ی اول؛ نوسازی در مورد ساده‌سازی و دیجیتالی کردن فرآیندها و عملکردهای موجود است. به طور مثال این عملیات، می تواند در مورد اتصال محصولات و مهندسی مجدد دیجیتالی فرآیندهای اصلی باشد. برای تجربه‌ی کارمندان، می‌تواند در مورد خودکار کردن فرآیندهای منابع انسانی یا ارائه‌ی یک پورتال خودکار برای کارمندان باشد.

آیا این برنامه‌های دیجیتال، سازمان را متحول می کند؟ به احتمال زیاد نه. این مرحله اغلب کم‌ارزش یا حتی مورد تمسخر قرار می‌گیرد، اما نباید اینطور باشد. این مرحله درست مانند پایه‌های یک خانه، سازمان را از نظر دیجیتالی قوی‌تر و هوشمندتر می کند. همچنین بازدهی نسبتاً سریعی را فراهم می کند که می تواند فرایندهای دیجیتالی پیچیده‌تری را تامین کند. و این یک فرصت عالی برای سازمان برای بهبود قابلیت‌های دیجیتالی خود است.

مرحله‌ی دوم؛ تحول در سطح سازمانی. این مرحله یک تلاش پیچیده برای تغییر زنجیره‌ی ارزش است. برای مثال، خرده‌فروشی می‌خواهد یک تجربه مشتری(EX) کاملاً یکپارچه در تمام کانال‌های فیزیکی و دیجیتالی خود داشته باشد، برای عملیات می‌تواند یک برنامه‌ی اینترنت اشیاء برای نگهداری شرایط یا خودکار کردن فرآیندهای سفارش به کار گیرد. برای تجربه کارمندان(EX)، می‌توان روش‌های چابک کار را نهادینه کرد یا فرهنگ یادگیری و مهارت‌های مجدد مستمر را ایجاد کرد.

 

آیا این مرحله تحول‌آفرین است؟ کاملا. تراز کردن سیلوهای سازمانی سنتی، ایجاد مدل‌های حاکمیتی مناسب، افزودن استعدادهای جدید و مواردی از این دست، همه‌ی این‌ها عضلات حیاتی برای توسعه‌ی موفقیت در فرآیند تحول هستند. تحولات در سطح سازمانی معمولاً بر بهبود عملیات موجود متمرکز است. اما، زمانی موفق می‌شوند که اغلب فرصت‌های خلق ارزش جدیدی را باز می‌کنند. برای مثال: دستیابی به مشتریان جدید یا یافتن راه های کارآمد جدید برای اجرای عملیات. دگرگونی‌های کل سازمانی پیچیده هستند، اما مراحل یادگیری اجباری سفر به بلوغ تحول دیجیتال هستند.

مرحله‌ی سوم؛ ایجاد کسب و کار جدید. این مرحله در مورد افزایش اندازه‌ی موجود سازمان یا ایجاد خطوط درآمد جدید است. به طور مثال برای تجربه‌ی مشتری(EX)، می توان از فروش محصولات و خدمات به مدل‌های تجاری جدید مبتنی بر اشتراک حرکت کرد. برای عملیات می‌توان از داده‌ها و تجزیه و تحلیل برای پیش‌بینی دقیق عملکرد عملیاتی محصولات یا سیستم‌ها استفاده کرد. این‌ها دگرگونی‌های واقعی هستند. زیرا فرآیندها، ساختارها و قابلیت‌های موجود سازمان را به چالش می‌کشند و به روش‌های جدیدی برای کار نیاز دارند. دراین مرحله، رهبری امری کلیدی است. چرا که سازمان درحال انتقال از مدل فعلی عملیات به مدل‌های جدید است. اغلب، این مرحله نیازمند بازنگری در مرزهای سازمان نیز است که از زنجیره‌های تامین خطی سنتی به اکوسیستم‌ها می‌رود. که این امر نیازمند سطح بالایی از بلوغ تحول دیجیتال درسازمان است.

آیا این سه افق تحول دیجیتال کاملاً خطی هستند؟

 احتمالاً نه، به این معنا که بیشتر سازمان‌ها مجموعه‌ای از ابتکارات را مدیریت می‌کنند که ممکن است هر سه حوزه را پوشش دهد. به عنوان مثال، سازمان‌ها ممکن است درجه‌ای مشخص از نوسازی را برای دستیابی به موفقیت‌های سریع درسازمان خود ایجاد کنند، در حالی که برنامه‌های جهانی در سطح سازمانی یا مدل‌های کسب‌وکار، نوآوری یا نوسازی را از طریق آزمایش‌های کنترل‌شده ایجاد می‌کنند.

ایجاد بلوغ سازمانی تحولات دیجیتال

اما از دیدگاه یادگیری سازمانی، به ندرت می‌توان نمونه‌هایی از رهبران دیجیتال را در شرکت‌های بزرگ پیدا کرد که مراحل اولیه را پشت سر گذاشته‌اند. کلید تحول دیجیتال موفق‌تر این است که از مرحله‌ی اول شروع کنید و تمرکز و منابع را برای درست کردن آن فراهم کنید. با ایجاد بلوغ تحولات دیجیتالی سازمان از طریق منحنی یادگیری تحول دیجیتال، شانس موفقیت شما افزایش می‌یابد.

چگونگی تحول دیجیتال در سازمان؟

مسیرهای مختلف زیادی برای ایجاد تحول دیجیتال در سازمان‌ها و کسب و کارها وجود دارد که منجر به تحول دیجیتال می شود و باید در نظر داشت که این مسیر برای هر سازمان منحصر به فرد خواهد بود. به عنوان مثال، یک شرکت ممکن است هوش مصنوعی یا محاسبات ابری را برای بهبود تجربه‌ی مشتری خود معرفی کند. یا ممکن است برای استفاده‌ی بهتر از یادگیری ماشینی(machine learning)، زنجیره‌ی تامین خود را دوباره طراحی کند. یک شرکت حتی می‌تواند با بهره‌گیری از تکنولوژی، محصولاتی را که مشتریان در چند ماه آینده می‌خواهند، پیش‌بینی کند؛ سپس تولید را بر مبنای برآورده کردن تقاضای مشتریان تغییر دهد.

چرا بسیاری از کسب و کارها دچار تحول دیجیتالی می شوند؟

سرعت جهانی تحولات دیجیتال، علاوه بر ساده‌سازی فرآیندهای داخلی، رشد سریع فناوری و منابع موجود، نیازها و خواسته‌های مشتریان را تغییر داده است. امروزه، مردم از طریق برنامه‌ها، وب‌سایت‌ها و سایر فناوری‌ها به خدمات و محصولات زیادی دسترسی دارند و در تصمیم‌گیری‌های خود گزینش‌تری شده‌اند. برای متمایز شدن از دیگران، شرکت‌ها نیاز به دسترسی به داده‌های بیشتر و فرآیندهای تحلیلی سریع‌تر دارند  و باید این دسترسی را نیز فراهم کنند تا مشتریان را جذب و حفظ کنند.

به عنوان مثال، تحول دیجیتال می‌تواند فعالیت‌های بازاریابی یک شرکت را افزایش دهد. با به دست آوردن تکنیک‌های پیچیده مبتنی بر داده و تجزیه و تحلیل پیشرفته، بازاریابان می‌توانند درک عمیق‌تری از رفتار مصرف‌کننده به دست آورند. به این ترتیب، آنها می‌توانند کمپین‌های بازاریابی خود را اصلاح کنند و تجربه و حفظ مشتری را بهبود ببخشند.

جمع بندی

در این مقاله سعی کردیم به طور خلاصه به تفهیم و تاکید این نکته‌ی مهم برسیم که: بیشتر اوقات، سود بردن از فناوری موجود در تجارت، منطقی است. چالش واقعی برای شرکت‌ها این است که نوع مناسب فناوری را انتخاب کنند و همچنین آن را به روش‌هایی پیاده‌سازی کنند که اطمینان حاصل شود که مردم از آن به درستی و ایمن استفاده خواهند کرد و اطمینان حاصل شود که فناوری جدید به‌طور یکپارچه در آن سوی پنهان فناوری موجود آن‌ها یکپارچه می‌شود.