تکنیک پنج چرا چیست؟ تکنیک‌های پنج چرایی و پنج چگونه یک فرآیند پرسشگری را تشکیل می‌دهند که برای بررسی جزئیات یک مشکل یا راه‌ حل طراحی شده و لایه‌های علائم را از بین می‌برد. این تکنیک در ابتدا توسط ساکیچی تویودا توسعه داده شد و اظهار داشت که “با تکرار پنج بار چرایی، ماهیت مشکل و همچنین راه حل آن مشخص می شود.” پنج دلیل برای بررسی یک مشکل و پنج روش برای توسعه‌ جزئیات راه حل یک مشکل استفاده می شود. هر دو به منظور شفاف سازی و اصلاح بیانیه‌ی مشکل یا راه حل بالقوه و رسیدن به علت اصلی یا راه حل اصلی طراحی شده‌اند. در ادامه برای اطلاعات بیشتر با این مقاله از مجله nbti همراه باشید.

چرا تکنیک 5 چرا به وجود آمد؟

تکنیک حل مسئله 5 چرا، یک تکنیک سوال پرسیدن است که برای تعیین علت اصلی یک مشکل استفاده می‌شود. این یک ابزار ساده برای ارزیابی یک مشکل و پیدا کردن علت واقعی مشکل است. 5 در عنوان نشان می دهد که برای رسیدن به علت اصلی مشکل نباید بیش از 5 سوال طول بکشد؛ این تکنیک با پرسیدن سوال “چرا” 5 بار کار می‌کند و این باید شما را به علت اصلی مشکل هدایت کند.

این تکنیک که توسط بنیانگذار تویوتا ساکیچی تویودا توسعه داده شده است، در حل مسئله، عیب یابی و بهبود فرآیندها استفاده می‌شود. این روش ممکن است به خودی خود مشکل را حل نکند، اما ممکن است شما را به یک مسیر جایگزین برای دنبال کردن راهنمایی کند، برای مثال استفاده از نمودار علت و معلولی (نمودار ایشیکاوا) یا ابزار حل مسئله‌ی دیگری برای رفع مشکل. این تکنیک برای راهنمایی شما به ریشه‌ی مشکل طراحی شده است.

این مقاله را نیز مطالعه نمایید: تاریخچه کوچینگ

چه موقع باید از تکنیک 5 چرا استفاده کرد؟

وقتی مشکل یا مشکلی دارید که باید علت اصلی آن را پیدا کنید، می‌توانید از تکنیک مشکل 5 چرا استفاده کنید. واقعاً به حل مشکل کمکی نمی‌کند. شما می‌توانید از روش دیگری برای این کار استفاده کنید، اما یافتن علت اصلی مشکل باعث حل بهتر مشکل می‌شود. ممکن است متوجه شوید که این تکنیک در مقیاس بزرگ یا مسائل و مشکلات پیچیده کارایی نداشته باشد. این موضوع به این دلیل است که این تکنیک به اندازه‌ی کافی در طراحی فعلی خود عمیق نمی‌شود و ممکن است در تحلیل علت اصلی گم شوید.چه موقع باید از تکنیک 5 چرا استفاده کرد؟

می‌توانید برای این موارد از تکنیک حل مسئله 5 چرا استفاده کنید:

  • بهبود کیفیت و فرآیند
  • حل مسئله و تحلیل مسئله
  • پیشگیری از مشکلات و آینده نگری

مزایای کلیدی تکنیک 5 چرا چیست؟

  • به تعیین علت اصلی یک مشکل کمک می‌کند.
  • به شناسایی مشکلات بیشتر در حین اجرای تجزیه و تحلیل 5 Whys برای حل یک مشکل کمک می‌کند.
  • اعضای تیم را تشویق می‌کند تا ایده‌ها و تخصص خود را به اشتراک بگذارند.
  • این یک ابزار موثر است که استفاده از آن بسیار آسان است.
  • تصمیم گیری را بهبود می‌بخشد.

چگونه از تکنیک حل مسئله 5 چرا استفاده کنیم؟

در این قسمت سعی می‌کنیم نحوه‌ی استفاده از تکنیک 5 چرا را با ساده‌ترین ادبیات، شرح دهیم.

فرم درخواست مشاوره

مرحله‌ی اول این است که تیم را دور هم جمع کنید و به وضوح مشخص کنید که مشکل شما چیست. اگر مشکل در حال حاضر اتفاق می افتد، ممکن است دیدن این اتفاق به صورت زنده کمک کند. سپس، تعریف کنید و درباره کاری که باید انجام دهد، توافق کنید. به عبارت دیگر، چه شکلی بهتر است؟ سپس، مشکل را روی یک تخته یا کاغذ بنویسید و فرآیندی را که در زیر توضیح داده شده است، شروع کنید.

مطلبی که خواندن آن برایتان مفید خواهد بود: پرسونای خریدار چیست؟

با مشکل شروع کنید و یک سوال «چرا» در مورد مشکل بپرسید. سؤال بعدی «چرا» که می‌پرسید، باید بعد از پاسخ به سؤال اول ادامه یابد. با شرح یک مثال موافقید؟

وسیله‌ی نقلیه روشن نمی‌شود. (مشکل)

چرا؟ – باتری تمام شده است. (اول چرا)

چرا؟ – دینام کار نمی‌کند. (چرا دوم)

چرا؟ – تسمه‌ی دینام شکسته است. (چرا سوم)

چرا؟ – تسمه‌ی دینام بسیار فراتر از عمر مفید خود بوده و تعویض نشده است. (چهارمین دلیل)

چرا؟ – وسیله‌ی نقلیه طبق برنامه‌ی خدمات توصیه شده، نگهداری نشده است. (پنجمین چرا، علت اصلی)

احتمالاً می توانید این را به دلیل ششم یا هفتم ببرید، اما معمولاً 5 چرایی، برای ریشه یابی مشکل کافی است.

درک این نکته مهم است که معمولاً دلیل پنجم به یک راه حل اشاره نمی‌کند، بلکه به شفافیت فرآیندهای ایجاد مشکل اشاره می‌کند. این پاسخ به شما نمی‌گوید که چگونه مشکل را برطرف کنید، فقط به شما می گوید که چه چیزی باعث آن شده است.

آیا تکنیک 5 چرا همیشه کارآمد است؟

یک نمودار علت و معلولی می تواند به شما کمک کند تا مشخص کنید کدام بخش از فرآیند مبهم است و نیاز به این تکنیک چقدر می‌تواند منجر به یافتن دلایل اصلی آن شود. کمااینکه با این تکنیک، می‌توان دریافت که چه اقدامات اصلاحی برای اصلاح مشکل یا فرآیند در آینده باید انجام شود.

این مقاله را نیز حتما مطالعه نمایید: لایف کوچینگ چیست؟

انتقاداتی هم از این ابزار وجود دارد، مانند اینکه گاهاً ابعاد مسئله بسیار گنگ و غیر قابل علت‌یابی در ۵ دلیل است. حتی با وجود این نقد هم هنگامی که زمان کوتاه است و باید به سرعت به علت اصلی برسید، این تکنیک به شرط اجرای درست، می‌تواند فوق العاده مفید و راهگشا باشد.

آیا تکنیک 5 چرا همیشه کارآمد است؟پرسش های پرتکرار در زمینه تکنیک 5 چرا

آیا به هر” ۵ چرا ” نیاز دارید؟

پاسخ منفی است؛ مانند بسیاری از ابزارهای ناب، درک هدف واقعی این تمرین مهم است. در این مورد، برچسب “5 چرا” برای تشویق شما به پرسیدن چرایی بیش از یک یا دو بار به منظور حفاری زیر سطحی که علائم در آن نهفته است، و یافتن علت اصلی واقعی است.

5 گام اصلی برای 5 چرا چیست؟

مرحله 1: از هر کسی که تحت تأثیر این موضوع است، دعوت به مشارکت در ریشه‌یابی کنید.

مرحله 2: یک استاد 5 چرا برای جلسه انتخاب کنید.

مرحله 3: پنج بار «چرا» را بپرسید.

مرحله 4: مسئولیت راه حل‌ها را تعیین کنید.

مرحله 5: نتایج را به کل تیم منتقل کنید.

تفاوت تکنیک 5 چرا با استخوان ماهی چیست؟

تکنیک استخوان ماهی، مسئله را به دسته‌های مختلف گروه بندی می‌کند، اما 5 چرا به کاوش عمیق‌تر در هر علت ریشه‌ای کمک می‌کند. روش 5 چرا مخصوصاً زمانی مفید است که هیچ علت ریشه‌ای مشخصی وجود نداشته باشد و منجر به ریشه‌یابی شود، در حالی که استخوان ماهی به درجه‌بندی علل شناخته شده و اولویت بندی پاسخ به هر یک کمک می‌کند.