تیم چیست؟ چرا تیم سازی در کسب و کارها مهم است؟ معمولاً زمانی که صحبت از تیم و تیم سازی می‌شود، برخی این مفهوم را با مفهوم گروه اشتباه می‌گیرند؛ در حالی که این دو مفهوم به طور کامل با یکدیگر تفاوت دارند. گروه، مجموعه‌ای از افراد هستند که برای رسیدن به هدفی کار می‌کنند، ولی تیم، حاصلی واحد است از قرار گرفتن توانایی‌ها و مهارت‌های مجموع افراد در کنار هم.

در تیم‌ها، تعداد کمی از افراد با مهارت‌های مکمل وجود دارند که متعهد به یک هدف مشترک هستند و مسئولیت‌پذیری فردی بیشتری در آن جریان دارد. تیم‌ها از طریق مشارکت مشترک اعضای خود، محصولات کاری مجزا تولید می‌کنند؛ این همان چیزی است که سطوح عملکرد ممکن را از مجموع بهترین‌های فردی اعضای تیم بیشتر می‌کند.

تیم سازی، فرآیندی بنیادین و موثر

منظور از تیم سازی، فرآیندی است که طی آن، آموزش‌های لازم به اعضای تیم داده می‌شود که بتوانند در قالب کار تیمی، به طور موثرتر و کارآمدتری فعالیت کنند. برای تیم سازی موفق فعالیت‌ها و رویدادهایی سرگرم کننده و درجهت افزایش سطح انگیزه‌ی پرسنل (بازی‌های تیمی مانند بولینگ، بسکتبال، فوتبال و …) را طرح‌ریزی می‌کنند تا علاوه بر بالابردن سطح انرژی و انگیزه‌ی پرسنل، به ارتقاء میزان وفاداری آنها به شرکت کمک می‌کند.

نکته‌ی ظریف در این بخش، افزایش سطح مهارت‌هایی مانند حل مسئله، برنامه ریزی درست و ارتباط موثر با سایر اعضا در همین سرگرمی‌هایی است که مدیران زیادی، ماهیت آن را صرفاً سرگرمی و غیرضروری می‌دانند و از آن غافل هستند.

این مطلب نیز برای شما مفید خواهد بود: کوچینگ مدیران

چرا تیم سازی در کسب و کارها بسیار مهم است؟

امروزه اکثر مشاوران کسب و کارها معتقدند که تیم سازی یکی از مهم ترین سرمایه گذاری‌هایی است که شبکه سازی و معاشرت و همچنین روحیات و خلقیات اجتماعی کارمندان را به شکل بسیار عمیقی تقویت کرده و به آنها کمک می‌کند تا برای حل چالش‌های محیط کار بتوانند به طرز موثرتری با یکدیگر تعامل کنند. مشاوران حوزه‌ی مدیریت نیز از تیم سازی به عنوان ابزاری برای ارتقاء سطوح مختلف بازدهی سازمان‌ها نام آنها می‌برند.

چرا که طی فرآیند تیم‌سازی، تعامل و درگیری فکری و جسمی اعضای تیم با یکدیگر برای به سرانجام رساندن یک فعالیت سرگرم کننده، سبب افزایش مهارت‌های ارتباطی آنها می‌شود و به آنها کمک می‌کند تا علایق، نقاط قوت و ضعف یکدیگر را درک بهتر کنند و خلاقیت بیشتری برای انجام کارها بروز دهند. تحقیقات دانشگاه‌های معتبری چون دانشگاه MIT نشان داده افراد در راحتی و طی انجام فعالیت‌های گروهی مفید، قوه‌ی تخیل بیشتری خواهند داشت.چرا تیم سازی در کسب و کارها بسیار مهم است؟

فرم درخواست مشاوره

مزایای تیم سازی

تیم سازی مزایای زیادی دارد، ولی در این مقاله سعی داریم به مهم‌ترین آنها اشاره کنیم:

  • افزایش کارایی و بهره وری در میان کارمندان
  • افزایش میزان خلاقیت کارمندان در حین کار
  • اعتماد سازی و ایجاد رابطه‌ی درست میان اعضای تیم و ایجاد درک درست میان اعضای تیم
  • یافتن نقاط قوت و ضعف اعضاء حین انجام بازی‌های تیمی
  • بهبود روحیه‌ی کارکنان و ایجاد روحیه‌ی وفاداری به سازمان
  • رشد شخصیتی و بهبود روحیات اجتماعی کارکنان
  • بهبود مهارت‌های نرم اعضا اعم از حل مساله
  • ایجاد محیط رقابت سالم میان اعضا

مراحل تیم سازی

برای طرح‌ریزی برنامه‌ای مشخص در فرآیند تیم سازی بهتر است نکاتی در نظر گرفته شود تا تیم سازی با موفقیت و تاثیر مناسب انجام پذیرد. ابتدا این نکته را در نظر بگیرید که فعالیت جانبی طرح‌ریزی شده آسان باشد تا همه‌ی اعضا بتوانند در آن شرکت کنند. مثل بازی‌های گروهی و… .ترجیحاً فعالیت طرح ریزی شده باهدف تیم سازی هم‌راستا باشد و نقاط قوت تیم را تقویت کند، مثل استفاده از کلاس‌های گروهی.

مراحل تیم سازیدرطرح ریزی دقت کنید که ترمیم روحیه‌ی آسیب‌پذیری بین اعضا تشویق شود که تقویت این بخش معمولاً منجر به درک بهتر، ارتباطات عمیق‌تر و افزایش اعتماد بین همکاران می‌شود. (سه ویژگی یک تیم موفق!). برای ساختن یک تیم موفق طی کردن مراحل زیر لازم است:

انواع تیم سازی

تیم سازی بسته به اهداف شرکت می‌تواند اشکال مختلفی داشته و به سبک‌های مختلفی برگزار شود، به طور مثال برخی از روش‌های تیم سای با هدف ایجاد یا تقویت ارتباط میان تیم به کار گرفته می‌شوند. مثل ورزش‌ها یا بازی‌هایی که روحیه‌ی قدردانی را تقویت می‌کند یا طرح‌ریزی یک برنامه‌ی دسته جمعی طبیعت‌گردی.

مطالب مرتبط با این موضوع: توسعه فردی چیست؟

نوع دیگری از تیم سازی، تقویت قدرت حل مسئله است، مثل بازی‌های فکری، اتاق فرار، چیدمان پازل. نوع دیگری از فعالیت‌ها می‌تواند با هدف تقویت تفکر خلاق ایجاد شود مانند: (به هر کارمند یک کاغذ سفید داده شود که نام یک فرد مشهور روی آن نوشته شده باشد. از سایر اعضا بخواهید تا با پرسش‌های خلاقانه، بفهمند فرد مذکور کیست؟)

انواع تیم سازیدر مجموع، فرآیندهایی نظیر تیم سازی در سازمان‌ها با در نظر گرفتن هدف سازمان، می‌تواند اشکال و انواع هدفمند مختلفی داشته باشد که متناسب با هدف سازمان باشد. انستیتو NBTI  در زمینه‌ی طرح‌ریزی و اجرای این فرآیندها در کنار شماست.

راه هایی موثر برای ایجاد همکاری بین تیم ها

همانطور که اشاره شد، تیم‌سازی موفق تاثیر بسزایی در بهبود وضعیت کسب و کارها خواهد داشت. لیکن برای داشتن یک تیم موفق می‌توان راهکارهای متفاوتی را تجویز کرد که در ادامه به چند نمونه از مهم‌ترین آنها اشاره خواهیم کرد:

  • مدل سازی رفتار مشارکتی: در شرکت‌هایی که مدیران ارشد آن، رفتار بسیار مشارکتی از خود نشان می‌دهند، فرهنگ کار گروهی بین اعضا نیز رواج یافته و اعضای تیم‌ها بهتر با یکدیگر همکاری می‌کنند.
  • ایجاد “فرهنگ هدیه دادن”: دادن هدیه‌های غیرمناسبتی به همکاران کمک می‌کند تا فراتر از مرزهای شرکت حرکت کرده و حال خوب میان افراد تزریق شود.
  • ایجاد مهارت‌های نرم به کمک منابع انسانی: نقش منابع انسانی در بسیاری از سازمان‌ها و سلسله مراتب اداری، نیازمند بازتعریف جدی است و باید تبدیل به بازویی جهت پیشبرد اهداف سازمان شود.
  • تعیین رهبرانی که به طور همزمان هم وظیفه‌گرا و هم رابطه‌گرا هستند: در شرکت‌های سنتی‌تر، تمرکز بر این موضوع است که برای تعیین رهبران تیم از افرادی استفاده کنند که وظیفه‌گراهستند و بتوانند کارها را در شرایط سخت مدیریت کنند. اما در شیوه‌های نوین مدیریتی آنچه مطلوب است، ترکیب وظیفه‌گرایی و رابطه‌گرایی به صورت همزمان است. در واقع رهبر موفق باید توانایی برقراری رابطه‌ی موثر با اعضا را در دل هر شرایط و چالشی داشته باشد تا در مواقع ضروری بتواند با تکیه بر روابط خود، اوضاع تیم را بهبود بخشیده و حس خوب یکدلی را در میان اعضای تیم تزریق کند.
  • به اشتراک گذاری دانش: وقتی اعضای تیم زیاد هستند، یکی از راه‌هایی که می‌تواند به داشتن تیم موفق کمک کند، ایجاد فرهنگ اشتراک دانش یا برگزاری کلاس‌های دوره‌ای و آموزشی داخلی بالاخص در شرکت‌های دانش محور است. در این کلاس‌ها افراد یکدیگر را بهتر شناخته و با یکدیگر ارتباط موثرتری برقرار می‌کنند. ایجاد فضا و فرهنگی برای آموزش گروهی در کسب و کارها می‌تواند تاثیر بسزایی در بهبود عملکرد کارکنان چه از لحاظ ارتقاء دانش عملکردی و چه از منظر روابط داشته باشد.

چرا سازمانها نیازمند تیم سازی هستند؟

بیشتر تحقیقات در مورد چگونگی عملکرد یک تیم موثرتر و موفق‌تر نشان می‌دهد، چیزی فراتر از تکیه بر وظایف است. با این مثال به این مفهوم فکر کنید: می‌توان به یک هنرجوی موسیقی، چگونگی نواختن پیانو را یاد داد که مینوت در G را چطور بنوازد، اما او بدون دانستن تئوری موسیقی و توانایی نواختن با تمام احساس و قلب خود، صرفاً تبدیل به یک نوازنده می‌شود، نه نوازنده‌ی مشهور و خلاق. منبع واقعی موفقیت یک تیم بزرگ در شرایط اساسی نیز تنها وظیفه محوری و داشتن دانش اعضا نیست، بلکه تحقیقات نشان می‌دهد که سه شرط برای اثربخشی و بهبود بهره‌وری یک تیم ضروری است:

  • وجود اعتماد بین اعضا
  • وجود احساس هویت گروهی
  • احساس کارآمدی گروهی

در صورت عدم وجود این سه شرط، گذر از طرح‌های همکاری و مشارکت همچنان امکان‌پذیر هست، اما تیم به اندازه‌ای که می‌بایست مؤثر، موفق و کارآمد نخواهد بود، زیرا اعضا از مشارکت کامل، خودداری می‌کنند. برای مؤثرترین کار، تیم نیاز به بالا رفتن هوش هیجانی و ایجاد نگرش‌ها و رفتارهایی دارد که در نهایت به فرهنگ و عادات سازمانی تبدیل می‌شوند.

این مقاله را هم مطالعه نمایید: عارضه یابی منابع انسانی

نتیجه‌ی آن نیز مشارکت کامل در انجام وظایف توسط اعضای تیم است. در این مقاله از مقالات تخصصی_اجرایی انستیتو نوین NBTI تلاش کردیم تا با تکیه بر تجربیات اجرایی این انستیتو، فرآیند تیم سازی را برای سطوح مختلف مدیریتی و اجرایی، شرح و بسط دهیم.