مراحل مدیریت ریسک چیست؟ آنچه مدیران باید بدانند : مدیریت ریسک عبارت است از شناسایی، ارزیابی، اولویت بندی و کنترل ریسک یک سازمان. این ریسک‌ها می‌توانند ماهیت استراتژیک، قانونی، امنیتی، اقتصادی یا مالی داشته باشند و می‌توانند از منابع بی‌شماری از جمله خطاهای مدیریتی، بدهی‌ها، حوادث و غیره ناشی شوند.

پس از شناسایی خطرات، باید تلاش‌هایی برای نظارت، به حداقل رساندن و کنترل خطرات صورت گیرد تا احتمال وقوع آن‌ها به میزان قابل توجهی کاهش یابد، همان‌طور که اثرات آنها نیز کاهش می‌یابد. با حصول اطمینان از این که سازمان شما هدف و توالی مراحل مدیریت ریسک را درک می‌کند، خود فرآیند نیز بیشتر کارآمد و کمتر طاقت‌فرسا خواهد بود.

در این مقاله از مقالات تجربی و تخصصی انستیتو نوین کسب و کار NBTI به فرآیند مدیریت ریسک، نحوه شناسایی، ارزیابی و پاسخ به ریسک‌های پروژه می‌پردازیم.

چرا مدیریت ریسک مهم است؟

مدیریت ریسک از این جهت مهم است که به کسب و کارها در مورد تهدیدات موجود در محیط عملیاتی آن‌ها هشدار می‌دهد و به آن‌ها اجازه می‌دهد تا به طور پیشگیرانه خطرات را کاهش دهند. در غیاب مدیریت ریسک، کسب و کارها با زیان‌های سنگینی روبه‌رو می‌شوند، زیرا در معرض خطرات قرار می‌گیرند.

فرآیند مدیریت ریسک  چگونه عمل می‌کند؟

فرآیند مدیریت ریسک یک روش کاملاً تعریف شده برای درک این نکته است که چه ریسک‌ها و فرصت‌هایی وجود دارند، چگونه می‌توانند بر یک پروژه یا سازمان تأثیر بگذارند و چگونه به آنها واکنش نشان دهیم. فرآیند مدیریت ریسک چارچوبی برای اقداماتی است که باید انجام شود. شش مرحله اساسی برای مدیریت ریسک وجود دارد. پیشنهاد میکنیم مقاله: دراپ شاپینگ چیست؟ را نیز بخوانید.

از این مراحل به عنوان فرآیند مدیریت ریسک یاد می‌شود. با شناسایی ریسک‌ها شروع می‌شود، به تجزیه و تحلیل ریسک‌ها می‌پردازد، سپس این ریسک اولویت بندی می‌شوند، راه حل اجرا می‌شود و در نهایت ریسک پایش می‌شود. در سیستم‌های دستی، هر مرحله شامل اسناد و مدارک و مدیریت زیادی است.

فرم درخواست مشاوره

مراحل مدیریت ریسک ؛ ازشناسایی تا مراقبت

برای این‌که در موضوع مدیریت ریسک، هدفمند حرکت کنید، باید با دقت هر مرحله را پشت سر بگذارید تا مدیریت ریسک طبق برنامه هدایت شود:مراحل مدیریت ریسک

۱. شناسایی کنید

هر فرآیند مدیریت ریسک با شناسایی ریسک شروع می‌شود. برای انجام این کار، مهم است که یک ارزیابی ریسک انجام دهید، که طی آن تمام عملیات، دارایی‌ها، نیروی کار و فناوری اطلاعات خود را برای درک نقاط ضعف و شناسایی تهدیدها بررسی کنید. شما باید هر چیزی که می‌تواند به طور بالقوه عملیات تجاری را مختل یا کند را بررسی کنید؛ از نقض امنیتی از طریق باج افزار گرفته تا یک فاجعه طبیعی که سخت افزار را از بین می‌برد. نقاط ضعف احتمالی را بشناسید و احتمال آسیب‌پذیری  را کاهش دهید.

در این مرحله است که یک خط مشی امنیت اطلاعات می‌تواند بسیار مفید باشد. این مسیر به شما امکان می‌دهد که مجموعه‌ای از قوانین، خط مشی‌ها و رویه‌ها را ایجاد کنید تا داده‌های سازمان خود را ایمن نگه دارید و اطمینان حاصل کنید که همه‌ی کاربران نهایی و شبکه‌ها با حداقل الزامات امنیت حفاظت از داده و امنیت فناوری اطلاعات مطابقت دارند. فقط مطمئن شوید که خط مشی شما به گونه‌ای تنظیم شود که چارچوب‌های امنیتی منحصر به فرد مربوط به منطقه، صنعت و مدل سازمانی شما را منعکس کند.

۲. تجزیه و تحلیل کنید

مرحله بعدی، تجزیه و تحلیل ریسک است. در این مرحله می‌خواهید احتمال وقوع هر رویداد ریسکی را مشخص کنید. هنگامی که احتمال را تعیین کردید، در مرحله بعد، نتایج بالقوه هر رویدادی را که در حال وقوع است تعیین خواهید کرد. از این مسیر به مرحله شماره سه می‌رویم.

۳. اولویت بندی کنید

هنگامی که ریسک شرکت خود را تجزیه و تحلیل کردید، وقت آن است که با مقایسه‌ی بزرگی هر رویداد ریسکی و رتبه‌بندی آنها بر اساس احتمال و پیامد، آنها را ارزیابی کنید. رویدادهای خود را با ریسک کم، متوسط و پرخطر تنظیم کنید. ماتریس ریسک در اینجا می‌تواند مفید باشد. این فرآیند اولویت بندی به شما کمک می‌کند تا تعیین کنید که چه ریسک‌هایی باید بیشتر از زمان، تلاش و منابع شما را دریافت کنند و کدام یک از آنها توجه کمتری لازم دارند.

۴.تعیین مسئولیت‌ها

در مرحله بعد، زمان تعیین مسئولیت افراد درقبال ریسک‌هاست. به نظر می‌رسد هرکس در هر حوزه از فعالیت باید مسئولیت ریسک حوزه خودش را برعهده بگیرد تا بار زیاد بر دوش افراد خاص، سنگینی نکند. این موضوع با توجه به تخصص هر فرد بسیار طبیعی و بدیهی است. از سوی دیگر فرهنگ مسئولیت‌پذیری، توانمند سازی، همکاری و حمایت را تقویت می‌کند.

 ۵. تدوین برنامه واکنش

اکنون که ریسک‌ها را شناسایی کرده‌اید، احتمال وقوع آن‌ها و تأثیرات بالقوه‌شان را تجزیه و تحلیل کرده‌اید، آن‌ها را اولویت بندی کرده‌اید و مشخص کرده‌اید که چه کسی مالک چه ریسکی خواهد بود، اکنون زمان تدوین یک برنامه واکنش برای هر یک است.
طرح شما باید شامل نحوه کاهش خطرات اضافی در صورت وقوع رویداد باشد. با تمرکز بر موارد پرخطر شروع کنید، سپس به رویدادهای با خطر متوسط و کم بپردازید. اطمینان حاصل کنید که هر طرح، مراحل پیگیری مشخصی دارد.

این مقاله را هم حتما مطالعه کنید: کارآفرینی چیست؟

۶. بر مراحل مدیریت نظارت کنید

هرگز فراموش نکنید که مدیریت ریسک یک کار یکباره نیست که باید انجام شود. این یک فرآیند مداوم است که باید در طول زمان تکامل یابد. نه تنها باید به تکرار شش مرحله‌ی بالا ادامه دهید، بلکه باید مطمئن شوید که خطرات جدید نیز شناسایی می‌شوند. با ادامه نظارت بر مدیریت ریسک، می‌توانید اطمینان حاصل کنید که حداکثر پوشش را دارید و سازمان شما کاملاً محافظت می‌شود.

ارزیابی مدیریت ریسک، راهی مطمئن

هر کسب و کاری که می‌خواهد کارایی مدیریت ریسک خود را به حداکثر برساند، باید بر ارزیابی‌های مدیریت ریسک تمرکز کند. این ارزیابی‌ها به کسب و کارها کمک می‌کند تا توانایی‌ها، نقاط قوت و آسیب‌پذیری خود را به درستی درک کنند. ارزیابی‌های بیشتر به بینش‌های بیشتری در مورد چارچوب مدیریت ریسک بستگی دارد.ارزیابی مدیریت ریسک

با حصول این مهم، نقاط غیرشفاف کسب‌و کارها نمایان می‌شود و کسب و کار در مسیر صحیح و کم‌خطر حرکت خواهد کرد. ممکن است انجام این ارزیابی‌ها به صورت دستی دشوار باشد، اما راه‌حل‌ها و فناوری مدیریت ریسک می‌توانند گردش کار و ارزیابی را ساده کنند.

انجام یک ارزیابی قبل از ایجاد هرگونه تغییر عمده در چارچوب مدیریت ریسک مهم است. ما در انستیتو NBTI با ارائه‌ی کادر مجرب ارزیابی مدیریت ریسک و همچنین سیستم‌سازی بر پایه فناوری اطلاعات و ارتباطات پیشرو را در سازمان و کسب و کار شما به حالت اجرایی درمی‌آوریم.این مطلب هم برای شما مفید خواهد بود: صندوق سرمایه گذاری

پرسش‌های پرتکرار در زمینه مراحل مدیریت ریسک

یک ریسک چگونه محاسبه می‌شود؟

هرچه احتمال وقوع آسیب بیشتر باشد و هرچه آسیب شدیدتر باشد، خطر بیشتر است. قبل از این که بتوانید ریسک را کنترل کنید، باید بدانید که با چه سطحی از خطر مواجه هستید. برای محاسبه ریسک، فقط باید احتمال را در شدت ضرب کنید.

سطوح خطر چیست؟

سطح ریسک می‌تواند کم، متوسط یا زیاد باشد. هر ریسک سازمانی دارای یک سطح ریسک بر اساس تأثیر و رتبه‌بندی احتمال ریسک است. سطح ریسک، زمینه را برای اولویت‌بندی و اقدام فراهم می‌کند.

مثال ریسک چیست؟

اعمال طبیعت مانند برخورد با رعد و برق، آتش‌سوزی، سیل، گردباد و غیره و قرار گرفتن در معرض آلاینده‌های محیطی نمونه‌هایی از خطرات غیر ارادی هستند. همچنین ممکن است ریسک‌ها به صورت آماری قابل تأیید یا از نظر آماری غیرقابل تأیید تعریف شوند.